دچار ضعف اعصاب هستم و آستانه تحملم كم شده ...

من دچار ضعف اعصاب هستم و آستانه تحملم كم شده و در مقابل حرف ها و شوخي ها و متلكهای اطرافیان زود به اصطلاح از كوره در مي روم و در مقابل مسائل ريز و كوچك ناخودآگاه و بدون اراده عصباني مي شوم و نمي توانم اين وضعيت را كنترل كنم و بعد خودم هم از اين مسئله شرمنده و پشيمان مي شوم ولی نمي توانم به خاطر اين مورد عذرخواهي كنم و مي ترسم اوضاع بدتر شود. آيا اين مسئله مي تواند از ضعف اعتقاد من ناشي شود؟ اگر راهكاري براي برطرف شدن اين مشکل داريد لطفا بفرماييد؟

*** « وَالْكَاظِمينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ وَاللّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنينَ ؛ (پرهيزكاران) خشم خود را فرو مي برند و از خطاي مردم در مي گذرند و خدا نيكوكاران را دوست دارد» ؛ (سوره مباركه آل عمران آيه شريفه 134)

***از مکاتبه تان با ما، كه نشانگر اعتماد شما به اين مركز است خرسنديم و خوشحاليم مخاطبمان فردي است كه در مواجهه با دغدغه هاي ذهني اش، اقدام به مشاوره خواهي مي كند. اين را بدانيد كه يكي از نشانه هاي افراد عاقل و پويا، كسب آگاهي در زمينه هاي مورد نياز است. به خاطر اين فهم زيبا به شما تبريك مي گوييم و اميدواريم راهنماي خوبي برايتان باشيم.

*** پرسشگر گرامي، مشكلي كه شما با آن مواجه هستيد، به خاطر ضعف اعتقادتان نيست. به هر حال هر كسي بنابر وراثت، تربيت و محيطي كه در آن بزرگ شده، ويژگي هاي خاص رفتاري خود (مثبت يا منفي) را پيدا مي كند. در ضمن در برخي زمان ها به خاطر وقوع برخي اتفاقات (فوت عزيزان، شكست تحصيلي، ناكامي شغلي، شكست در ازدواج و ...)، آستانه تحمل آدمي پايين مي آيد و رفتارهاي نادرستي از خود بروز مي دهد. از آنجايي كه آدمي قدرت اراده و اختيار دارد، مي تواند (و بايد) به مقابله با اين خصيصه هاي رفتاري منفی بپردازد و آن ها را تعديل و اصلاح كند. هر انساني (به جز معصومين علیهم السلام) در زندگي خود خطاهايي انجام مي دهد؛ چيزي كه مهم مي باشد اين است كه آن خطاها را شناسايي كرده و در پي رفع آن ها باشيم. خوشبختانه شما به مشكل خود اشراف پيدا كرده ايد و اين يعني نيمي از راه را رفته ايد. شما با توكل به خدا و تلاش ها مستمري كه انجام خواهيد داد و كاربست مطالبي كه ما در اختيارتان مي گذاريم ، نيم ديگر راه را نيز طي خواهيد نمود و اين مشكلتان را حل مي كنيد ان شا الله.

*** پيش از پرداختن به اين مطالب، سه نكته مهم را متذكر مي شويم:

1. مشكلاتي كه براي فرد به وجود مي آيد و با اعمال اختياري او سر و كار دارد، جز توسط خود فرد حل نخواهد شد؛ شما اگر اراده جدي براي غلبه بر مشكلتان نداشته باشيد و تلاش هاي لازم را انجام ندهيد و تنها بر طبل نااميدي بكوبيد و نداي «نمي شود ، نمي شود» سر دهيد، بهترين مشاوران دنيا، با بهترين راهكارها هم نمي توانند كاري برايتان انجام دهند و در اين ميان تنها كسي كه متضرر مي شود خودتان هستيد. كار مشاور آگاهي دادن و ارائه راهكارهاي مناسب در زمينه مربوط است؛ پيمودن راه با خود فرد است.
2. فراموش نكنيد كه مشكلات، در زندگي همه افراد به انحاء مختلف وجود دارد و تنها مختص شما نيست. اين قانون تغيير ناپذير دنياست : «هر كسي كه پرچم تسليم را در برابر مشكلاتي كه با آن مواجه مي شود بالا ببرد، بايد تبعات منفي آن را هم بپذيرد و هركسي هم كه در برابر مشكلات مقاومت كند و تلاش هاي لازم را به خرج دهد، طعم موفقيت را مي چشد». اين كيفيت تلاش هاي ماست كه آينده مان را روشن يا تاريك مي سازند. سستي و كم تلاشي و بر طبل ناتواني كوبيدن نتيجه اي جز افسردگي نخواهد داشت و پر تلاشي و نااميد نشدن در مقابله با مشكلات، ارمغان شيرين پيروزي را به همراه مي آورد؛ اين است تفاوت افراد موفق و ناموفق.
3. فرمودید «پس از عصبانيت، از رفتار خود پشيمان مي شويد ولي به خاطر اينكه مي ترسيد اوضاع بدتر شود، از طرف مقابل عذرخواهي نمي كنيد». ما به شما مي گوييم عذرخواهي و اقرار به اشتباه، شما را در نظر طرف مقابل بزرگ مي كند. كمتر فرد مسلماني پيدا مي شود كه عذر خواهي طرف مقابل را به خاطر عصبانيتي كه به خرج داده، نپذيرد؛ در ضمن اگر هم عذرخواهي تان را قبول نكردند، چيزي از ارزش كار شما كم نمي شود و اوست كه با نپذيرفتن عذر خواهي شما، خود را كوچك مي كند. پس نترسيد و يكبار امتحان كنيد و نتيجه مثبتش را ببينيد.

*** پرسشگر محترم؛ شما براي اينكه بتوانيد در شئون مختلف زندگي، خودتان را به طور صحيح كنترل كنيد و دراجتماع و برخورد با ديگران، رفتارهاي به جا و مناسب از خود بروز دهيد، بايد آستانه تحريك و تحمل خود را در برابر مسائلی که با آنها مواجه می شوید بالا ببريد، كه اين امر نيز جز با كنترل خشم و تقويت صبر و بردباري ميسر نيست. به همين منظور راهكارهايي در اين زمينه خدمتتان ارائه مي گردد كه اميدواريم با عمل به آن ها، به اين مهم نائل شويد.

حلم و بردباري يكي از شاخصه هاي پيامبر اكرم(ص) بود كه قرآن کریم همين نرم خويي، لطافت برخورد و گشاده رو بودن ايشان را عامل اساسي گرويدن مردم به او و دين مبين اسلام معرفي مي كند و در ادامه مي فرمايد اگر عصباني و تندخو بوديد مردم به دور تو جمع نمي شدند بلكه از اطراف تو پراكنده مي شدند و در يك جمله او را چنين توصيف مي كند كه: «انك لعلي خلق عظيم». شكي نيست حلم و بردباري صفت پسنديده اي است كه بايد براي رسيدن به آن زحمت زياد كشيد.براى كنترل خشم و تقويت حلم و بردبارى، بايد طبق برنامه ‏اى جدى به تقويت اراده خود بكوشيد و همواره سعى كنيد برخود مسلط باشيد، در اين رابطه راه ‏هاى مختلفى وجود دارد؛ ولى مهم آن است كه در راه درمان آن كاملا جدى باشيد و مطالب پيشنهادى را بدون كمترين كاستى به اجرا گذاريد :
1. كاملا به خود مطمئن باشيد كه مى ‏توانيد روحيه خود را تغيير دهيد؛ ولى براى نتيجه گيرى عجول نباشيد؛ بلكه با خود فكر كنيد بايد حداقل يك‏سال بر روى رفتارهاى خود كار كنيد و اگر چنين نموديد، حتما پس از آن دگرگونى رفتارى خواهيد شد.
2. از حساسيت بيش از حد در هر زمينه بپرهيزيد.
3. همواره در هر مساله‏ اى، ابتدا از ديگران انتظار بدترين برخورد را داشته باشيد و خود را براى تحمل آن آماده كنيد. اين مساله باعث مى ‏شود برخوردهاى بهتر از مورد انتظار در شما ايجاد خشنودى نمايد. در حالى كه اگر هميشه انتظار برخورد خوب داشته باشيد، چه بسا نتيجه عكس خواهيد گرفت.
4. با خود شرط كنيد كه هيچ گاه و در هيچ شرايطى برخورد تند نداشته باشيد و اگر ناگهان از شما برخورد تندى سر زد خود را جريمه كنيد؛ مثلا تصميم بگيريد - يا در صورت امكان نذر كنيد - كه اگر بر سر كسى فرياد زديد، فلان مبلغ را صدقه بدهيد، يا نماز شب بخوانيد و يا يك روز روزه بگيريد. كارآيى اين روش، بسيار بالا است و بسيارى از علماى بزرگ بدين سان تمرين عملى و خودسازى نموده اند.
5. از تفريحات سالم و تقويت كننده اراده؛ مانند كوهنوردى، شنا، دو و پياده ‏روى و گردش در طبيعت و... نيز استفاده كنيد.
6. در تصميم‏گيرى‏ ها، حتى‏ الامكان با افراد عاقل و پخته مشورت نماييد و از اقدامات عجولانه و مطالعه نشده بپرهيزيد.
7. بيشتر با افراد خوش خلق و غير عصبى معاشرت كنيد.
8. از موقعيت‏هاى كه زمينه تندخويى در آن فراوان است، اجتناب كنيد و در موقعيت‏هايى حضور يابيد كه رفتار پرخاشگرانه در آنجا ديده نمى شود و از موقعيت‏هاى كه شما را به تندى نمودن دعوت مى‏ كند، دور شويد.
9. قبل از هر عملى، در مورد پيامد آن تفكّر و انديشه كنيد و آن‏گاه اقدام نماييد و با تمرين اين راه‏كار و به كارگيرى آن در مورد تمام رفتارها، اندك اندك كنترل خويش را بر تمام رفتارها توسعه بخشيد.
10. به برخى رفتارها و حالاتى كه از افراد سر مى ‏زند. و شما را به عصبانيت دعوت مى ‏كند، توجه نكنيد؛ مثلاً اگر كسى با حرف ناروا شما را بر مى‏ افروزد، از شنيدن و گوش سپردن به سخنان وى اجتناب كنيد و حتى گوش ندهيد يا محيط را ترك كنيد. ديگر به گفته ‏هاى او دقت و توجه نكرده و آنها را در ذهن خود مرور نكنيد. نسبت به ديگر اعمال فيزيكى و رفتارهاى پرخاشگرانه و تحريك كننده نيز همين طور واكنش نشان دهيد و راه بى‏ توجهى و تغافل را پيش گيريد.
11. سطح شناخت خود را با مطالعه و تفكر از زشتى، ناپسند بودن، غيرقابل جبران بودن اعمال پرخاشگرانه بالا ببريد؛ مثلاً روايات، آيات و داستان‏هايى را كه در مورد اين نوع رفتارها و آثار آنها نوشته شده، مطالعه كنيد و بعد در مورد آنها فكر كنيد. حتى در برخى موارد به آثار رفتار تندى كه خود مرتكب آن شده ‏ايد، توجه نموده و آن عمل و زشتى آن را در ذهن خود مرور كنيد؛ به گونه‏ اى كه به يك حالت خود هشدارى از درون دست يابيد و آثار فردى و اجتماعى و پيامدهاى حيثيتى آن عمل زشت را لحظه به لحظه در ذهن خود مرور نموده و قبح آن را براى خود بزرگ جلوه دهيد تا از درون از آن عمل متنفّر شويد.
12. به هنگام بروز عصبانيت و تندخويى سريع، حالات خود را تغيير دهيد؛ مثلاً اگر ايستاده ‏ايد، بنشينيد و اگر نشسته‏ ايد، دراز بكشيد و صورت خود را با آب سرد بشويد و يك ليوان آب خنك بياشاميد و خود را از موقعيت دور سازيد.
13. از خواندن قرآن به مقدار زياد و در نوبت‏هاى متعدد در طول 24 ساعت هرگز غفلت نورزيد؛ زيرا قرآن تأثير عظيم در رسيدن به حالت سكينه و آرامش درونى دارد. همين طور عبادت‏هاى خود، مانند نماز را در اول وقت و با حضور قلب كامل به جا آوريد كه تأثير بزرگى در رسيدن به اطمينان خاطر دارد و آدمى را از درون به سكوى آرامش مى ‏سپارد.
14. بعد از استحمام و به هنگام خروج از حمام، دو پاى خود را تا قوزك با آب سرد بشوييد.
15. ديگر رفتارهاى عادى و روزمره خود را نيز با تسلط كامل بر رفتار و بدون شتابزدگى انجام دهيد و آنها را آرام آرام تعقيب كنيد تا نرم‏خويى و پرحوصلگى، بر تمام رفتارهاى شما حاكميت پيدا كند.
16. چند لحظه دراز بكشيد و چشمان خود را ببنديد و همه ماهيچه ‏هاى خود را شل كنيد تا آرامش عضلانى پيدا كنيد و فكر خود را از آنچه موجب عصبانيت و بي صبري شما شده است منصرف كنيد و به عضلات بدن خود تمركز يابيد.
17. در موقعيت هاي عصبانيت زا، به خودتان تلقين كنيد كه اتفاق خاصى نيفتاده است؛ مگر آسمان به زمين آمده؟ بقيه در چنين مواردى چه مى ‏كنند؟ آيا همه عزا مى ‏گيرند؟ هر كسى به كارى مشغول مى‏ شود و اعتنايى به اين گونه موارد نمى ‏كند.
18. اگر برخى موارد سريع سخن گفتيد و عجولانه تصميم گرفتيد و رفتار نابجا از شما سرزد سريع خود را سرزنش و حتى در لفظ اظهار پشيمانى نماييد و وعده ‏ها و قولى كه با خود داشتيد را در ذهن خويش حاضر سازيد.
19. از خود ارزندگيهاى نابجا و شخصيت قائل شدن بيش از اندازه براى خود اجتناب ورزيد و تنها هنجارها را رعايت كنيد و لذا به سراغ رفتارهاى متواضعانه همانند تقدم در سلام، همنشينى مناسب با افراد پايين‏تر، ابراز ارادت به كوچكترها، مصافحه و احوالپرسى با ديگران به خصوص طبقه پايين‏تر، تفريح و صحبت با ديگران اقدام كنيد.
20. ذكر «لا حول و لا قوة الا بالله» را زياد بر زبان جارى سازيد و سوره والعصر را زياد بخوانيد و تكرار اذكار: «استغفرالله ربى و اتوب اليه» و «اعوذ بالله من الشيطان الرجيم».
21. وقتى كه با امور عصبانيت آفرين مواجه هستيد براى مدتى (حدود 10تا 15 دقيقه) راه دريافتهاى حسى خود را سد سازيد مثلاً جلوى گوش خود را بگيريد و چشمان خود را ببنديد و سر خود را پايين اندازيد تا دريافت‏هاى عصبانيت تحت كنترل شما در آيند و موجب تحريك بيشتر شما نشوند.
22. اگر رفتار و يا صفتى كه در شخصى هست موجب بي صبري و عصبانيت شما شده است آن رفتار را شوخى تلقى كرده و به شكلى خود را از تيررس آنها دور در نظر بگيريد يعنى به گونه‏ اى از مخاطب در نظر گرفتن خويش در برابر رفتارهاى ديگران پرهيز كنيد مثلاً از مشاهده كسى كه فحش مى ‏دهد با خود بگوييد مخاطب او من نيستم و در اين هنگام از صحنه دور شده و راه دريافت‏هاى حسى را سد سازيد تا بيشتر مورد هجوم قرار نگيريد.
23. براى توجيه رفتارهاى خلاف انتظارى كه از ديگران سر مى‏ زند توجيه مناسب داشته باشيد و آنها را مقصر تلقى نكنيد تا موجب شود به خود اجازه عكس العمل بدهيد مثلاً بگوييد خودم از اين فرد بدتر رفتار مى ‏كنم؛ او اشتباه گرفته مقصر نيست؛ اشتباه من باعث رفتار نامناسب او شده است.
24. به نظرات و عقايد ديگران احترام قائل شويد و به ديده احترام به آنها بنگريد و حتى محترمانه با آنها رفتار كنيد.
25. هميشه رفتارهایتان را درست و صحيح تلقى نكنيد و احتمال خطا در كارهاى خود را بدهيد.
26. سعى كنيد به عنوان تمرين، گاه گاهى با افرادى كه سليقه آنها را نمى ‏پسنديد برخورد كوتاه مدت داشته باشيد و با صاحبان ديگر انتظار مراوده كوتاه مدت داشته باشيد.
27. شرح موارد فوق را در جدولى بنويسيد و موارد انجام شده و يا تخلف از آن را يادداشت كنيد و همواره سعى كنيد موارد تخلف را كاهش داده و بيش از پيش خود را به انجام آنها مقيد سازيد و حتى قبل از بروز آن موقعيت‏ها و به صورت مستمر، راه‏كارهاى فوق را سرلوحه اعمال خود قرار دهيد. و از آن به بعد، بايد ميزان موارد بي صبري، كاهش، و خود كنترلي در شما افزايش يابد. آنها را نيز يادداشت كنيد و كم كم از ميزان بي صبري هايتان در طول روز، هفته و... بكاهيد و خود تنبيهى را به كار بگيريد.
28. در اين زمينه، مطالعه كتاب معراج السعاده، مقام سوم، بحث مربوط به غضب و حلم را نيز به شما توصيه مى ‏كنیم.
باز هم با ما سخن بگویید.

نویسنده : گروه روانشناسی و مشاوره پرسمان

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <br><em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
5 + 0 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .